วิธีรักษาอาการปวดสะโพกร้าวลงขา ด้วยศาสตร์แพทย์แผนจีนที่ปิยชาติคลินิก!

ในปัจจุบันที่คนส่วนใหญ่มักต้องอยู่ในท่าเดิมนานๆเป็นเวลาหลายชั่วโมงต่อวัน ซึ่งส่วนใหญ่มักอยู่ในท่านั่งเป็นหลัก ไม่ว่าจะนั่งทำงานออฟฟิศนานๆ นั่งขับรถนานๆ หรือแม้แต่ผู้สูงอายุที่นั่งอยู่กับที่นานๆก็ตาม จนทำให้มีอาการปวดตึงเจ็บบริเวณสะโพก หรือแก้มก้น จนบางครั้งอาจมีอาการปวดร้าวหรือชาลงไปที่ขา จนอาจถึงปลายเท้าได้

ซึ่งอาการดังกล่าวนี้หลายคนชอบคิดว่าเป็นแค่กล้ามเนื้อยึดตึงเกร็งธรรมดา เลยซื้อยาแก้ปวด ยาคลายกล้ามเนื้อมาทาน หรือไปนวดกดเค้นจนระบม แต่ความจริงแล้ว อาการ “ปวดสะโพกร้าวลงขา หรือชาลงขา” มักเป็นสัญญาณเตือนว่า เส้นประสาทกำลังถูกกดทับหรือโดนรบกวนอยู่ วันนี้ปิยชาติคลินิกจะพาไปเช็คให้ชัวร์ว่าอาการปวดแบบนี้เกิดจากอะไร และศาสตร์แพทย์แผนจีนจะเข้ามาช่วย “ปลดล็อค” กล้ามเนื้อและเส้นประสาทที่ถูกกดทับ ให้คุณกลับมาเดินเหินได้คล่องตัวได้อย่างไรโดยไม่ต้องพึ่งสารเคมี

มุมมองแพทย์แผนจีน ทำไมอยู่ๆ ถึงปวดสะโพกร้าวลงขา?

อาการปวดสะโพกร้าวลงขา แพทย์แผนจีนจะจัดอยู่ในกลุ่มอาการปี้เจิ้ง (痹证) ซึ่งมักเกิดจากลมปราณและเลือดที่ติดขัด (Qi and Blood Stagnation) จากการนั่งท่าเดิมนานๆ หรือการบาดเจ็บจากการยกของหนัก หรือจากสิ่งแวดล้อมภายนอก เช่น ลม ความเย็นและความชื้นแทรกซึม ทำให้เลือดและลมปราณบริเวณสะโพกและเอวไหลเวียนไม่สะดวก เมื่ออุดตันก็เกิดอาการปวดตึงร้าวขึ้นมา หรือเกิดจากลมปราณและเลือดพร่อง (Qi and Blood deficiency) จากการพักผ่อนน้อย ตรากตรำทำงานหนัก ทำให้ไม่มีลมปราณและเลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อบริเวณสะโพกและเอว ส่งผลให้เกิดอาการปวดขึ้นได้เช่นกัน

ปวดสะโพกร้าวลงขา… คุณกำลังเป็นโรคอะไรกันแน่?

สิ่งที่คนไข้มักจะเข้าใจผิดว่าเวลาปวดบริเวณสะโพกหรือก้นแล้วร้าวลงขาจะเป็นโรคหมอนกระดูกทับเส้นประสาท (Herniated nucleus pulposus) ยังมีอีกหนึ่งโรคที่สามารถก่อให้เกิดอาการเหล่านี้ได้เช่นกันนั่นก็คือ “สลักเพชรจม กล้ามเนื้อสะโพกหนีบเส้นประสาท หรือ Piriformis syndrome” นั่นเอง

ซึ่งจะมีอาการปวดสะโพกแล้วชาลงขา โดยเป็นอาการที่คล้ายกับอาการของโรคหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท ซึ่งเกิดจากเส้นประสาท Sciatic ถูกกดทับเช่นกัน แต่สาเหตุของการทำให้เกิดอาการปวดนั้นมีที่มาที่แตกต่างกัน โดยสลักเพชรจมเกิดจากกล้ามเนื้อสะโพก (Piriformis) ทับเส้นประสาท แต่ในขณะที่โรคหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทเกิดจากหมอนรองกระดูกเคลื่อน ฉีกขาด เสื่อมสภาพจนทำให้หมอนรองกระดูกหลุดออกมาทับเส้นประสาทนั่นเอง

ลักษณะอาการ	กล้ามเนื้อสะโพกหนีบเส้นประสาท (Piriformis syndrome)	หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท(Herniated nucleus pulposus)
ต้นเหตุของโรค	กล้ามเนื้อบริเวณสะโพก (Piriformis) ตึงเกร็งจนไปกดทับเส้นประสาท Sciatic	หมอนรองกระดูกส่วนเอวเสื่อมสภาพหรือได้รับบาดเจ็บ จึงเกิดการเคลื่อนออกมากดทับเส้นประสาท
จุดที่เริ่มปวด	เริ่มปวดลึกๆ ที่สะโพกหรือแก้มก้น แล้วร้าวลงขา	เริ่มปวดจากบริเวณเอวหรือหลังส่วนล่าง แล้วร้าวลงสะโพกและขา
ท่าทางที่ยิ่งกระตุ้น	ยิ่งนั่งนานๆ จะยิ่งปวดตึงเกร็งกล้ามเนื้อสะโพกและร้าวลงขา	ยิ่งก้มตัว ไอ จาม หรือเบ่งถ่าย จะยิ่งปวดเจ็บร้าว หรือเจ็บแปล๊บเหมือนไฟช็อต

กล้ามเนื้อสะโพก Piriformis Muscle เป็นกล้ามเนื้อขนาดเล็กที่อยู่บริเวณก้นกับสะโพก ลักษณะของกล้ามเนื้อจะแบนมีจุดเกาะเชื่อมระหว่างขอบกระดูกเชิงกรานกับกระเบนเหน็บ มีหน้าที่ช่วยให้ต้นขาสามารถเคลื่อนไหวไปในทิศทางต่าง ๆ ได้ 

ซึ่งโดยปกติแล้วกล้ามเนื้อสะโพก Piriformis จะมีเส้นประสาท Sciatic ลากผ่านอยู่ด้านหลังโดยที่ไม่มีการกดทับกัน แต่เมื่อใดก็ตามที่กล้ามเนื้อสลักเพชรเกิดอาการตึง หดเกร็งมากเกินไป หรือมีอาการบาดเจ็บขึ้นก็อาจทำให้เกิดการกดทับเส้นประสาทและทำให้เกิดอาการปวดสะโพกแล้วชาลงขาได้

ใครบ้างที่เสี่ยงต่ออาการปวดสะโพกชาลงขาได้ง่าย?

• ผู้ที่ทำงานที่ต้องนั่งหรือยืนในท่าเดิมเป็นเวลานาน โดยเฉพาะเมื่อมีการสั่นร่วมด้วย เช่น การขับรถ หรือ การนั่งไม่ถูกท่า
• ผู้ที่ไม่ค่อยออกกำลังกาย กล้ามเนื้อมักจะตึงและอ่อนแอกว่าปกติ
• ผู้ที่ออกกำลังกายหรือยกของหนักไม่ถูกวิธี หรือออกกำลังกายหนักเกินไป
• ผู้ที่มีน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน กล้ามเนื้อจะต้องแบกรับน้ำหนักเพิ่มขึ้น
• ผู้ที่มีกิจกรรมเสี่ยงที่อาจทำให้บริเวณก้นและสะโพกเกิดการกระแทก เช่น การเล่นกีฬา

วิธีการรักษาอาการปวดสะโพกร้าวลงขาที่ “ปิยชาติคลินิก”

1. การฝังเข็มและการกระตุ้นไฟฟ้า (Acupuncture & Electric stimulation): คุณหมอจะฝังเข็มลงไปที่จุดบนเส้นลมปราณในบริเวณที่เกี่ยวข้อง เช่น จุดสำคัญหลัก环跳 – หวนเที่ยว รวมถึงจุดบนเส้นลมปราณอื่นๆที่เรียงตัวตามแนวเส้นประสาท Sciatic และฝังไปยังจุดปมมัดกล้ามเนื้อมัดลึกPiriformis รวมถึงกล้ามเนื้อสะโพก Gluteus Maximus & Medius และกล้ามเนื้อขา เช่นเดียวกัน เพื่อคลายความตึงตัวและปมของกล้ามเนื้อสะโพกที่กำลังกดทับเส้นประสาทอยู่ พร้อมกระตุ้นกระแสไฟฟ้าอ่อนๆ ช่วยคลายความตึงตัวของกล้ามเนื้อตลอดทั้งมัด และกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดและลมปราณ ลดการติดขัด และส่งเสริมให้ไปเลี้ยงดูมัดกล้ามเนื้อและเส้นประสาทที่เกี่ยวข้อง ส่งผลให้ลดการอักเสบของเส้นประสาทได้อย่างรวดเร็ว

2. การครอบแก้ว (Cupping Therapy): เป็นการใช้แก้วสุญญากาศดึงกล้ามเนื้อและเยื่อพังผืดชั้นตื้นขึ้นมา จากนั้นใช้เทคนิคการเดินแก้วเพื่อยืดเหยียดกล้ามเนื้อและเยื่อพังผิดบริเวณสะโพกและขาที่มีอาการ ช่วยส่งเสริมการไหลเวียนเลือด ระบายเลือดคั่ง

3. การทานยาสมุนไพรจีน (Chinese herbs) : เพื่อส่งเสริมการไหลเวียนของเลือดและลมปราณ ส่งผลให้ลดการติดขัด และเสริมการเลี้ยงดูไปยังกล้ามเนื้อและเส้นประสาท และลดสารอักเสบสารปวดที่เกิดขึ้น

4. การนวดทุยหนาเฉพาะจุด (Tuina) : เพื่อผ่อนคลายกล้ามเนื้อ Piriformis และกล้ามเนื้อรอบสะโพก เช่น การกด การคลึง การกลิ้งและการลูบตามแนวเส้นลมปราณและเส้นประสาท โดยเน้นที่บริเวณจุดสะโพกด้านข้างและบริเวณเส้นประสาท

ทำไมต้องเลือกมารักษาอาการปวดสะโพกที่ “ปิยชาติคลินิก”?

• ตรวจวิเคราะห์แยกโรคอย่างแม่นยำ: คุณหมอในทีมของเราจะทำการตรวจร่างกายทางกายภาพ (Physical Examination) ร่วมกับการ “แมะ” จับชีพจรและดูลิ้น เพื่อประเมินวินิจฉัยโรค และแยกอาการของโรคว่าแท้จริงแล้วปวดจากกล้ามเนื้อสะโพก หรือจากโครงสร้างกระดูกสันหลังทับเส้นประสาท และวางแผนการรักษาที่ถูกต้องและเหมาะสมให้กับคนไข้แต่ละรายต่อไป

• สะอาด ปลอดภัย ได้มาตรฐาน: เราใช้เข็มฝังเข็มแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง (Single-use) เท่านั้น และในทุกขั้นตอนจะอยู่ในการดูแลของคุณหมอตลอดตั้งแต่การฝังเข็ม กระตุ้นไฟฟ้า ครอบแก้ว รวมถึงการจ่ายยาสมุนไพรจีน ในบรรยากาศคลินิกที่ผ่อนคลายและสะอาด

• ดูแลจนหายดี: คุณหมอจะดูแลตั้งแต่การวางแผนการรักษา ทำการรักษา รวมถึงให้คำแนะนำในการปฏิบัติตัว และแนะนำท่ายืดเหยียดกลุ่มมัดกล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้องให้แก่คนไข้ เพื่อให้คนไข้กลับไปดูแลตัวเอง และป้องกันไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ รวมถึงจะมีการนัดหมายเพื่อติดตามอาการ และรักษาอย่างต่อเนื่องจนหายขาดในกรณีที่เป็นมาเรื้อรัง ซึ่งจำเป็นต้องใช้ระยะเวลาในการรักษา

สรุป: อย่าปล่อยให้อาการ “ปวดร้าว” จนก้าวขาไม่ออก

อาการปวดสะโพกปวดสลักเพชรร้าวลงขา และหรือร่วมกับชาขา เป็นอาการที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะกับคนที่จำเป็นต้องนั่งนานไม่ค่อยมีการเคลื่อนไหวหรือเปลี่ยนอิริยาบถ โดยเกิดจากกล้ามเนื้อสะโพกชั้นลึกกดทับเส้นประสาท ซึ่งมีอาการคล้ายกับหมอนรองกระดูกสันหลังทับเส้นประสาท จึงจำเป็นต้องเข้าพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุของอาการที่เกิดขึ้น และวางแผนการรักษาที่เหมาะสมที่สุด หากปล่อยไว้อาจกลายเป็นอาการชาเรื้อรังหรือกล้ามเนื้อขาลีบฝ่อ ดังนั้นหากเริ่มมีอาการปวดสะโพกและร้าวหรือชาลงขาแนะนำให้เข้ามาปรึกษาทีมหมอเราได้เลยที่ ปิยชาติคลินิก หรือดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่เว็บไซต์ https://backup.piyachartclinic.com/

ที่ปิยชาติคลินิก เรามีแพทย์ผู้มีประสบการณ์ในการให้คำปรึกษา ตรวจวินิจฉัย แนะนำ และทำการรักษาอย่างเหมาะสมให้กับคนไข้ รวมถึงติดตามการรักษาและประเมินผลอย่างต่อเนื่องหากท่านใดสนใจเกี่ยวกับฝังเข็มรักษาปวดสะโพกชาลงขา หากคุณกำลังมองหาคลินิกแพทย์แผนจีนที่ดูแลครบทั้งร่างกายและจิตใจ ที่ปิยชาติคลินิกพร้อมให้บริการโดยทีมแพทย์แผนจีนมากประสบการณ์ ดำเนินกิจการมานานกว่า 10 ปีให้บริการทั้ง ฝังเข็ม ครอบแก้ว และยาจีน ภายใต้มาตรฐานการแพทย์ที่ปลอดภัยและใส่ใจในทุกขั้นตอนสาขาที่เปิดให้บริการ มีดังนี้

1. สาขาพญาไท กรุงเทพมหานคร ​​​เบอร์ติดต่อ : 085-955-9646 เดินทางง่ายด้วย BTS สนามเป้า หรือ BTS อนุสาวรีย์ชัยฯ 

2. สาขาพระราม 4 – สวนเพลิน กรุงเทพมหานคร ​เบอร์ติดต่อ : 081-630-3180 ใกล้ MRT ศูนย์สิริกิติ์ หรือ BTS พร้อมพงษ์

3. สาขารังสิต – คลองสี่ ปทุมธานี ​​​เบอร์ติดต่อ : 093-113-4718 ใกล้ BTS คูคต 

4. สาขารัตนาธิเบศร์ – บางบัวทอง นนทบุรี ​​เบอร์ติดต่อ : 065-442-8987 ใกล้ MRT สายสีม่วง สถานีบางพลู

FAQ (คำถามที่พบบ่อย)

Q: ปวดสะโพกร้าวลงขาหายเองได้ไหม?

A: ปวดสะโพกร้าวลงขาหายเองได้ไหม? โดยส่วนใหญ่อาการปวดสะโพกร้าวลงขาที่มีสาเหตุไม่รุนแรง เช่น กล้ามเนื้ออักเสบ สามารถหายเองได้ แต่หากปล่อยไว้และมีอาการต่อเนื่องเกิน 6 สัปดาห์ ควรรีบพบแพทย์ทันที โดยหากเป็นเนื่องจากสาเหตุอื่นส่วนใหญ่ต้องได้รับการรักษาอย่างเหมาะสมจึงจะหาย

Q: ปวดสะโพกลงขาแบบฉับพลันแก้ปัญหาอย่างไร?

A: หยุดกิจกรรมที่ทำอยู่ทันที หลีกเลี่ยงการนั่งหรือยืนนาน ๆ อาจประคบร้อนเพื่อลดอาการปวดตึงกล้ามเนื้อร่วมด้วย ทั้งนี้ หากอาการไม่ดีขึ้นภายใน 1-2 สัปดาห์ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติมต่อไป

Q: มีอาการชาและขาเริ่มอ่อนแรงร่วมด้วย การฝังเข็มยังช่วยได้ไหม?

A: สามารถช่วยได้ อาการชาและอ่อนแรงแสดงว่าเส้นประสาทโดนกดทับและรบกวนเป็นเวลานาน การฝังเข็มร่วมกับการกระตุ้นไฟฟ้าจะช่วยคลายความตึงตัวของกล้ามเนื้อ ลดการกดทับหรือรบกวนที่เกิดขึ้น แต่หากมีอาการอ่อนแรงมาเป็นระยะเวลาหนึ่งแล้ว มักทำให้เกิดกล้ามเนื้อลีบฝ่อได้ ดังนั้นแนะนำว่าควรรีบมาพบแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติมต่อไปเพื่อวางแผนการรักษาอย่างเหมาะสมและทันท่วงที

Q: รักษาสลักเพชรจมหรือปวดสะโพกร้าวลงขา ต้องฝังเข็มกี่ครั้งถึงจะหายเดินได้ปกติ?

A: หากเป็นกลุ่มอาการกล้ามเนื้อสะโพกหนีบเส้นประสาท (สลักเพชรจม) คนไข้ส่วนใหญ่จะรู้สึกปวดตึงสะโพกลดลงและอาการร้าวลงขาจะลดลงตั้งแต่ 1-2 ครั้งแรก และทำการรักษาต่อเนื่อง 1-2ครั้งต่อสัปดาห์เป็นระยะเวลา 1-2เดือน ขึ้นอยู่กับความเรื้อรังของอาการและพฤติกรรมการใช้งานมัดกล้ามเนื้อนั้นๆร่วมด้วย

Q: หลังฝังเข็มแก้ปวดสะโพกไปแล้ว ทำไมบางคนถึงรู้สึกปวดระบมตื้อๆ ขึ้นมาอีก? อันตรายไหม?

A: เป็นอาการที่เกิดขึ้นได้และไม่เป็นอันตราย เรียกว่า “ภาวะระบมหลังฝังเข็ม” จะรู้สึกตื้อหน่วง และล้ากล้ามเนื้อมัดที่ทำการฝังเข็มไป ซึ่งอาการนี้จะคงอยู่เพียง 24-48 ชั่วโมงแรกเท่านั้น หลังจากนั้นกล้ามเนื้อจะคลายตัว โล่งและเบาสบายขึ้นมาก แนะนำให้ทำการยืดเหยียดเบาๆช้าๆ ประคบอุ่นและพักผ่อนให้เพียงพอ จะช่วยให้ภาวะระบมนี้หายไวขึ้น

“สงวนลิขสิทธิ์ ห้ามคัดลอกหรือเผยแพร่เพื่อการพาณิชย์โดยไม่ได้รับอนุญาต”